Over mij — hoe Start2Replay begon

Hoi, ik ben Jan Jaap. En al zolang ik me kan herinneren, ben ik gek op games. Net als jij, waarschijnlijk. Maar: vroeger hadden we het niet al te breed. Als ik als klein Jan Jaapje aan gamen toe kwam, was het Duck Hunt op de Nintendo van vriendjes in de buurt, of Lingo op de 286 van mijn tante.

De eerste console in ons huis was een Atari 2600. Nee, ik ben niet zó oud. maar eind jaren ‘90 was er een aanbieding bij de Intertoys in Kampen: een Atari 2600 inclusief tien games voor veertig gulden. Dat waren nog eens tijden. De wereld om me heen speelde op Super Nintendo’s, Megadrives en voorzichtig wat Nintendo 64’s en PlayStations. Maar die Atari, die was van ons. Onze eerste echte console.

Tenminste, ik zeg wel onze. Maar heel gemeenschappelijk was het apparaat niet. Want de grootste fan van de Atari was niet ik, of zelfs mijn jongere zusjes. Het was mijn moeder die uren achtereen de joystick in haar handen had, met steeds een nieuwe sigaret tussen haar vingers. Haar missie: het einde bereiken van Commando. Laverend tussen mitrailleurvuur en granaten bereikte ze na maande oefenen het einde van het spel. Om daarna gewoon weer opnieuw te beginnen, voor een nog hogere high score.

En zij bleef het focuspunt voor alle consoles die we in die tijd als gezin kregen. De 2600 werd opgevolgd door een Atari 800XE (weer voor veertig gulden, als ik me niet vergis), waar ze ons gek maakte met het urenlange gepiep van Moon Patrol. Via-via kregen we een oude Amiga, waar ze alles kamers van The Addams Family uitspeelde. En af en toe konden we de vijfentwintig gulden missen die het kostte om een weekend lang een PlayStation te huren bij de videotheek, met Spyro The Dragon.

Mijn bijbaantjes in het kasgebied van IJsselmuiden en als krantenloper leverden uiteindelijk genoeg op om een actuele console te kopen: een Nintendo 64. Met die eerste stappen in 3D ging er letterlijk een wereld voor me open. Om elke hoe lag een nieuwe ontdekking. Elk schilderij opende een nieuwe wereld, elke nieuwe vijand vroeg om een andere aanpak. Gamen was af, dacht ik. De piek was bereikt, niets meer aan doen.

En wat kon ze daarvan genieten, zittend aan de eettafel, sigarettensmaak wegspoelend met inktzwarte koffie. Het mooiste vond ze Ocarina of Time. De wereld in gouden gloed die aan je voeten lag, de dromerige deuntjes die je op je ocarina moest spelen. “Wil je niet nog even Zelda spelen?”, vroeg ze wel eens als ik thuiskwam. “Nee, nu wil wel even naar buiten”.

Mijn gamebehoefte was intussen onstilbaar. Ik wilde alles ervaren, ook al kon ik me dat niet veroorloven. Marktplaats was ondertussen bekend aan het raken, en daarmee werd opeens veel meer bereikbaar voor me. De ene console ruilde ik met wat bijbetaling in voor de andere. Op die manier gingen er heel wat consoles door mijn handen heen. Een waarschijnlijk niet complete greep uit de consoles die ik gehad heb:

• Sega Megadrive II
• Nintendo 64
• Sony Playstation
• Sony Playstation 2
• Gameboy Light
• Atari 2600
• Atari 800XE
• Amiga
• Nintendo DS
• Nintendo DS Lite
• Sega Saturn
• Sega Dreamcast
• Xbox
• Xbox 360
• Nintendo Wii
• Nintendo WiiU
• Nintendo Switch
• Nintendo Switch OLED
• Playstation 4
• Xbox Series S

En nu? Nu ben ik aardig op weg in m’n carrière, heb ik een hypotheek en twee kinderen. Op veel manieren misschien rijker dan ooit. Tegelijkertijd is het leven er niet makkelijker op geworden. En is tijd waardevoller dan geld.

Dat doet je soms terugverlangen naar eenvoudiger tijden. Mij tenminste wel. In veel opzichten: evaluatiegesprekken, belastingaangiftes, tienminutengesprekken, hypotheekaanvragen, zorgverzekeraars uitzoeken… Je mag niet klagen, maar ik kan me niet voorstellen dat iemand dáárvan geniet.

Dan is het toch fijn dat je af en toe kan teruggrijpen naar simpeler tijden? Toen je thuiskwam, je rugzak in een hoek smeet en je favoriete game uit het doosje pakte, in je console stopte en de hele woensdagmiddag speelde. Soms alleen, soms met vrienden op de bank. Gelukkig ligt dat gevoel nog gewoon binnen handbereik.

Dat ervaarde ik onlangs. In een vrij uurtje van mijn werk, reed ik met mijn auto naar de kringloopwinkel in Deventer. Ik ken mijn route daar: als liefhebber van analoge camera’s heb ik een neusje voor de aantrekkelijkste plekjes. In de hoek vond ik de vitrine met interessantere spullen. Helaas weer geen Leica, maar ik zag er wel een oude vriend: een zilvergrijze Nintendo DS Lite. Vies, met een opgepropte lader en een roze stylus. Maar hij deed het nog. Thuis knapte ik hem op, bestelde Tetris DS en klaar was mijn tijdmachine: voor ik het wist, zat ik weer op de zolderkamer van mijn ouders in 2006.

Ook al is je leven in de afgelopen jaren veranderd, die consoles zijn er nog steeds. Misschien heb je ze zelf nog op zolder liggen of in een stoffige doos in je ouderlijk huis, die Atari’s, Nintendo’s en Sega’s van weleer. Ze waren verrassend robuust en werken waarschijnlijk nog steeds. Toch hebben ze vaak wat aandacht nodig om er ook anno nu goed van te kunnen genieten. Mijn DS bijvoorbeeld moest flink schoongemaakt worden, had een verse batterij nodig en de rubber membranen onder de knoppen moesten vervangen worden om het apparaat goed te laten werken. Dat zijn kleine reparaties die iedereen kan, ook jij. En als jij wil weten hoe, is deze site voor jou.

Op Start2Replay wil ik je helpen jouw mooiste gameherinneringen te herbeleven. Je oude apparaat (of tweedehandse, die je uit nostalgie ergens hebt gekocht) kan je zelf er weer bovenop helpen. Voor je het weet zit ook jij weer in je persoonlijke tijdmachine, terug naar de mooiste gamemomenten van je leven.

Waarom nog wachten? Let’s start to replay!